‘Duurzaam vind ik eigenlijk nog te slap uitgedrukt. Als we doorgaan met consumeren zoals we nu doen, dan wordt het hier onleefbaar. Dan zijn straks grote delen van de wereld niet meer bewoonbaar. De nood is heel erg hoog. De manier waarop spullen nu worden geproduceerd en weggegooid, dat vind ik gewoon niet kloppen.
‘Als we doorgaan met consumeren zoals nu, dan wordt het hier onleefbaar. Zoals we nu spullen produceren en weggooien, dat klopt gewoon niet.’
‘Het liefst maak ik dingen zelf. Ik ben eigenlijk meer een knutselaar dan conceptueel kunstenaar. Mijn studie is wel helemaal gericht op conceptuele kunst. Het zelf maken, het echt realiseren van je idee hoort daar eigenlijk niet bij. Maar ik hou ervan met mijn handen bezig te zijn zodat ik een idee direct kan vertalen in een product. Het geeft voldoening om zelf iets te maken. Hoe dat moet leer ik mezelf, via filmpjes op internet bijvoorbeeld. Het hoeft ook niet altijd perfect.
Je eigen kleur en identiteit
‘Repareren verlengt de levensduur van spullen, zo simpel is het. Maar daarnaast geeft het een heel goed gevoel om niet afhankelijk te zijn van de fabrikant, om je eigen kennis en vaardigheden te kunnen gebruiken in de omgang met je spullen. Je kunt er zo ook je eigen kleur en identiteit in leggen.
‘Kleding bijvoorbeeld kun je veel persoonlijker maken, juist door te repareren. Als je een gat in een trui herstelt met een ander kleurtje wol, dan heb je een unieke trui.
‘Ik heb ook een eigen lamp gemaakt uit een vieze schemerlamp die bij het grofvuil op straat stond. Die lampenkap heb ik eraf gehaald en vervangen door een nieuwe. Nu staat de lamp in mijn kamer en kan weer jaren mee.
Belangrijke vaardigheden voor circulaire toekomst
‘Je kunt niet alles repareren, helaas. Vooral computers en telefoons worden zo gemaakt dat ze nauwelijks meer te repareren zijn. Maar er zijn nog genoeg andere mogelijkheden. Door te experimenteren en tutorials te volgen leer je al doende. Het wordt natuurlijk wel makkelijker wanneer je op school al basisvaardigheden hebt geleerd. Ik heb zelf op de basisschool wat les in houtbewerking en naaien gehad, maar de rest heb ik zelf moeten leren. Het zou heel goed zijn als er op alle scholen meer tijd en ruimte komt voor crafts, voor het zelf maken en repareren.